Chiều ngày 15/7/2026, tại Phòng Hội thảo, Trung tâm Học liệu, Trường Đại học Quảng Bình tổ chức Hội thảo khoa học nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh “Nghiên cứu tuyển chọn và phát triển một số loài cây dược liệu bản địa có giá trị góp phần bảo tồn nguồn gen và phát triển kinh tế cho cộng đồng dân tộc thiểu số tại vùng núi huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình” theo Kế hoạch số 1474/KH-ĐHQB. Hội thảo được tổ chức nhằm báo cáo kết quả thực hiện đề tài, tiếp thu ý kiến của các nhà khoa học, chuyên gia và cơ quan quản lý để hoàn thiện báo cáo tổng kết, các sản phẩm khoa học trước khi nghiệm thu.
Quang cảnh Hội thảo
Tham dự Hội thảo, về phía khách mời có đồng chí Phan Thị Hiền – Phó Trưởng phòng Quản lý khoa học và ông Hoàng Văn Thuấn – Chuyên viên phụ trách quản lý đề tài, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ; TS. Bạch Thanh Hải – Giám đốc Ban Quản lý Khu Dự trữ thiên nhiên Động Châu – Khe Nước Trong; ThS. Phạm Hoàng Hà – Phòng Sử dụng và Phát triển rừng, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Trị; BS. Nguyễn Văn Dương – Phó Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng Bắc Quảng Trị; ThS. Phan Ngọc Đồng – Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị; ThS. Đoàn Nam Thành – Phó Trưởng khoa Nông, Lâm, Ngư, Trường Cao đẳng Công – Nông nghiệp Quảng Trị; cùng các chuyên gia, nhà khoa học hoạt động trong lĩnh vực đa dạng sinh học, bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững.
Về phía Trường Đại học Quảng Bình có TS. Võ Khắc Sơn – Phó Hiệu trưởng Nhà trường, chủ trì hội thảo; TS. Phan Trọng Tiến – Trưởng phòng Khoa học, Công nghệ và Học liệu; TS. Trần Thế Hùng – Viện trưởng Viện Nông nghiệp và Môi trường; TS. Nguyễn Phương Văn – Trưởng phòng Đào tạo và Quản lý sinh viên; cùng Chủ nhiệm đề tài, các thành viên thực hiện đề tài và đông đảo giảng viên, nhà nghiên cứu của Nhà trường.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Võ Khắc Sơn – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Quảng Bình nhấn mạnh ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài trong việc bảo tồn, phát huy giá trị nguồn tài nguyên cây dược liệu và tri thức bản địa của đồng bào Bru – Vân Kiều, góp phần phục vụ phát triển kinh tế – xã hội bền vững của địa phương. Đồng chí mong muốn các chuyên gia, nhà khoa học tập trung trao đổi, phản biện và đóng góp ý kiến nhằm hoàn thiện kết quả nghiên cứu, nâng cao tính ứng dụng và hiệu quả chuyển giao của đề tài.
TS. Võ Khắc Sơn Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Quảng Bình phát biểu tại Hội thảo
Tại Hội thảo, TS. Lê Khánh Vũ – Chủ nhiệm đề tài đã trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu. Theo đó, đề tài được triển khai tại khu vực xã Kim Ngân, tỉnh Quảng Trị, trên cơ sở không gian nghiên cứu trước đây gồm các xã Kim Thủy, Ngân Thủy và Lâm Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Đây là khu vực có diện tích rừng tự nhiên lớn, gắn với Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu – Khe Nước Trong, đồng thời là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào Bru – Vân Kiều với nhiều tri thức bản địa về nhận biết, khai thác và sử dụng cây dược liệu.
Chủ nhiệm đề tài trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu
Đề tài đã tập trung vào bốn nội dung chính: điều tra, thu thập và xây dựng danh lục cây dược liệu mọc tự nhiên; nghiên cứu xây dựng mô hình trồng một số loài cây dược liệu bản địa có giá trị; tổ chức tập huấn nhận dạng cây dược liệu cho cộng đồng; và đề xuất các giải pháp bảo tồn, khai thác, phát triển nguồn dược liệu gắn với sinh kế bền vững.
Kết quả nghiên cứu đã ghi nhận tại xã Kim Ngân có 614 loài cây dược liệu, thuộc 397 chi, 126 họ của 6 ngành thực vật bậc cao có mạch; đã thu thập và xử lý 56 tiêu bản thực vật khô, các tiêu bản được ghi nhận đầy đủ số hiệu mẫu, tên khoa học, tên phổ thông, tọa độ và ngày thu, phục vụ công tác định danh, tra cứu, lưu giữ và tập huấn nhận dạng cây dược liệu tại địa phương. Một kết quả quan trọng khác của đề tài là đã xác định được 35 loài dược liệu cần được bảo tồn, thuộc 17 họ thực vật. Trong đó có nhiều loài có giá trị bảo tồn cao như Re hương, Dó trầm, Gù hương, Lan gấm, Cẩu tích, Tắc kè đá và Đẳng sâm. Đây là những loài cần được ưu tiên điều tra bổ sung về phân bố, hiện trạng quần thể, khả năng tái sinh và mức độ khai thác ngoài tự nhiên.
Đề tài cũng đã ghi nhận tọa độ phân bố của các loài dược liệu bằng thiết bị GPS, kết hợp với ảnh thực địa và thông tin sinh cảnh để xây dựng bản đồ phân bố các loài cây dược liệu có giá trị tại xã Kim Ngân tỷ lệ 1:50.000. Đồng thời, nhóm nghiên cứu đã xây dựng mô hình trồng một số loài cây dược liệu bản địa có giá trị tại Trạm Khe Cau, bước đầu theo dõi khả năng sinh trưởng, thích nghi và đề xuất hướng hoàn thiện kỹ thuật trồng, chăm sóc, nhân giống trong thời gian tới.
Trong khuôn khổ đề tài, nhóm nghiên cứu đã tổ chức 01 lớp tập huấn nhận dạng cây dược liệu bản địa cho đại diện 20 hộ dân tại bản Trung Đoàn, xã Kim Ngân. Lớp tập huấn kết hợp giữa giới thiệu lý thuyết, trao đổi kinh nghiệm bản địa và thực hành nhận dạng mẫu cây, giúp người dân nâng cao nhận thức về giá trị cây dược liệu, nguyên tắc thu hái bền vững, sơ chế, bảo quản và định hướng gây trồng một số loài có giá trị tại vườn hộ, nương rẫy hoặc dưới tán rừng. 
Đại biểu tham gia thảo luận, góp ý tại Hội thảo
Trong phần thảo luận, các đại biểu đánh giá cao ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Kết quả nghiên cứu đã góp phần hệ thống hóa nguồn tài nguyên cây dược liệu bản địa tại xã Kim Ngân, làm rõ giá trị tri thức bản địa của cộng đồng Bru – Vân Kiều, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho công tác bảo tồn nguồn gen, khai thác bền vững và phát triển sinh kế gắn với dược liệu. Các ý kiến góp ý cũng tập trung vào việc tiếp tục chuẩn hóa danh lục loài, hoàn thiện cơ sở dữ liệu hình ảnh và tiêu bản, lựa chọn nhóm loài ưu tiên phát triển, cũng như tăng cường liên kết giữa nhà khoa học, chính quyền, cộng đồng và các đơn vị sử dụng dược liệu.
Bên cạnh các kết quả đạt được, Hội thảo cũng chỉ ra một số vấn đề cần tiếp tục quan tâm như nguy cơ suy giảm nguồn dược liệu tự nhiên do khai thác tự phát, hạn chế trong sơ chế và bảo quản sau thu hái, nguy cơ mai một tri thức bản địa, cũng như yêu cầu xây dựng các mô hình trồng dược liệu có kiểm soát nhằm giảm áp lực lên rừng tự nhiên.
Phát biểu tại Hội thảo còn có đại diện Sở Khoa học và Công nghệ ghi nhận và đánh giá cao tinh thần làm việc nghiêm túc, trách nhiệm của Ban Chủ nhiệm đề tài và các ý kiến đóng góp tâm huyết của các chuyên gia, nhà quản lý, đại biểu tham dự. Đồng thời đề nghị nhóm nghiên cứu tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý, tiếp tục rà soát, chỉnh sửa và hoàn thiện báo cáo tổng kết, bảo đảm các sản phẩm của đề tài đáp ứng mục tiêu, nội dung và tiến độ đã được phê duyệt.
Việc hoàn thành và đưa kết quả đề tài vào ứng dụng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo tồn và phát triển nguồn dược liệu bản địa tại xã Kim Ngân; đồng thời tạo cơ sở để hình thành các mô hình sinh kế bền vững cho cộng đồng dân tộc thiểu số, gắn bảo tồn đa dạng sinh học với phát triển kinh tế – xã hội địa phương trong giai đoạn mới./.
Một số hình ảnh tại Hội thảo:
