Hội thảo đề tài KH&CN cấp Quốc gia do Trường Đại học Quảng Bình chủ trì: Đánh giá kết quả các mô hình sinh kế và định hướng nhân rộng tại vùng đệm Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu – Khe Nước Trong

Ngày 21/9/2026, tại Trường Đại học Quảng Bình tổ chức Hội thảo khoa học “Đánh giá kết quả thực hiện các mô hình sinh kế và đề xuất giải pháp quản lý bảo tồn đa dạng sinh học khu Dự trữ thiên nhiên Động Châu – Khe Nước Trong”. Hội thảo thuộc đề tài độc lập cấp quốc gia mã số ĐTĐL.CN-49/23 do TS. Trần Thế Hùng, Viện trưởng Viện Nông nghiệp và Môi trường, làm chủ nhiệm.

Toàn cảnh Hội thảo

Tham dự Hội thảo có ông Phan Văn Phước – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, ThS. Đinh Huy Trí – Phó Giám đốc Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, ông Trần Xuân Cường – Giám đốc Công ty NETIN. Về phía Trường Đại học Quảng Bình, có PGS.TS. Nguyễn Đức Vượng – Hiệu trưởng, TS. Võ Khắc Sơn – Phó Hiệu trưởng, TS. Phan Trọng Tiến – Trưởng phòng KHCN-Đối ngoại và Học liệu, các giảng viên và sinh viên quan tâm.

Vùng đệm khu Dự trữ thiên nhiên Động Châu – Khe Nước Trong là nơi sinh sống của đồng bào Bru – Vân Kiều, đời sống còn nhiều khó khăn và gắn bó chặt chẽ với rừng. Vì vậy, các mô hình sinh kế của đề tài được xây dựng với mục tiêu kép: vừa giúp người dân có thêm nguồn thu nhập ổn định ngay trên mảnh đất, cánh rừng quê hương, vừa giảm áp lực khai thác và tạo động lực để cộng đồng cùng giữ rừng. Các mô hình đều dựa vào thế mạnh sẵn có của địa phương là cây thuốc bản địa, giống lúa nếp than truyền thống và cảnh quan, văn hóa đặc sắc của đồng bào.

Hội thảo đã nghe các báo cáo về kết quả ba mô hình sinh kế mà đề tài xây dựng cùng đồng bào Bru – Vân Kiều trong giai đoạn 2025 – 2026.

TS. Trần Thế Hùng báo cáo tại Hội thảo

TS. Phan Thanh Quyết báo cáo tại Hội thảo

Điểm có ý nghĩa quan trọng là người dân không chỉ được hỗ trợ mà trực tiếp tham gia từ khâu trồng, chăm sóc, đón khách đến chia sẻ lợi ích. Cách làm này giúp bà con làm chủ kỹ thuật, tự tin duy trì mô hình sau khi đề tài kết thúc, đồng thời góp phần bảo tồn nguồn gen cây bản địa và gìn giữ bản sắc văn hóa của cộng đồng.

Hội thảo ghi nhận ba mô hình sinh kế xây dựng cùng đồng bào Bru – Vân Kiều đều đạt mục tiêu:

– Lúa nếp than tại bản Hà Lẹc: 1,0 ha, 15 hộ, năng suất 35,3 tạ/ha, điểm đánh giá 0,88; góp phần phục tráng giống lúa quý của đồng bào.

– Dược liệu dưới tán rừng tại tiểu khu 490 – Khe Cau: 3,0 ha, 12.000 cây thiên niên kiện và lá khôi, tỷ lệ sống 95,6% và 83,3%, điểm 0,85; tạo thu nhập mà không phải chặt cây rừng.

– Du lịch cộng đồng tại bản Rum Ho: 5 nhóm hộ, 30 thành viên, đón 23 đoàn với 360 lượt khách trong 9 tháng, điểm 0,67; phụ nữ đảm nhận 65% ngày công.

Đề tài đã xây dựng Bản đồ định hướng quy hoạch không gian phát triển sinh kế bền vững tỷ lệ 1:25.000 cho vùng đệm. Lộ trình 2027 – 2030 đề xuất nhân rộng 15 ha dược liệu, 5 ha lúa nếp than và 3 bản du lịch cộng đồng, kinh phí khoảng 2,32 tỷ đồng.

Các đại biểu đánh giá cao ý nghĩa thực tiễn của đề tài và đóng góp nhiều ý kiến về cơ chế chia sẻ lợi ích trong cộng đồng, liên kết tiêu thụ sản phẩm và lồng ghép nguồn vốn để nhân rộng mô hình.

PGS.TS. Nguyễn Đức Vượng – Hiệu trưởng Nhà trường phát biểu kết luận

Kết luận hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Đức Vượng – Hiệu trưởng nhà trường, chủ trì Hội thảo khẳng định kết quả các mô hình cho thấy bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển sinh kế hoàn toàn có thể đi cùng nhau. Nhóm nghiên cứu sẽ tiếp thu góp ý để hoàn thiện hồ sơ đề tài, đồng thời kiến nghị địa phương đưa bản đồ định hướng vào quy hoạch và lồng ghép nguồn lực để nhân rộng mô hình trong giai đoạn tới. Trường Đại học Quảng Bình sẽ tiếp tục đồng hành cùng địa phương, với mục tiêu để người dân sống được nhờ rừng và có động lực giữ rừng lâu dài, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học gắn với phát triển sinh kế bền vững tại vùng đệm khu Dự trữ thiên nhiên Động Châu – Khe Nước Trong.

Một số hình ảnh tại Hội thảo:

ThS. Bùi Thị Thục Anh báo cáo tại Hội thảo

TS. Lê Khánh Vũ báo cáo tại Hội thảo

Ông Trần Xuân Cương – Giám đốc công ty TNHH NETIN trao đổi thảo luận ThS. Đinh Huy Trí – Phó Giám đốc Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng trao đổi thảo luận

Ông Phan Văn Phước – Phó Giám đốc Sở NN&MT tỉnh Quảng Trị trao đổi thảo luận

Các đại biểu, nhà khoa học và thành viên đề tài chụp hình lưu niệm